KAMBR

(między 541-485,4 miliona lat temu)

Kambr został wyróżniony jako pierwszy okres ery paleozoicznej. Nazwa tego okresu geologicznego wywodzi się od nazwy rzymskiej prowincji Cambria, która zlokalizowana była na terenie dzisiejszej północnej Walii. Właśnie w tym obszarze po raz pierwszy opisano skały tego wieku. Znajdują się tam również Góry Kambryjskie. Po raz pierwszy termin "kambr" w znaczeniu geologicznym został użyty przez Adam Sedgwick w 1835r.

Życie w morzu

W kambrze, około 520 milionów lat temu, niemal na całym świecie pojawiły się po raz pierwszy w historii Ziemi organizmy szkieletowe. Większość z nich to przedstawiciele istniejących do dziś grup systematycznych, jak np. ramienionogi, ślimaki, małże. Część występowała tylko w kambrze (np. archeocjaty – organizmy spokrewnione z dzisiejszymi gąbkami), a niektóre z nich były tak zaskakujące, że trudno jest je przypisać do znanych obecnie grup zwierząt.
Często zdarza się, że w skałach kambru szczątki samych organizmy nie zachowały się, a znaleźć możemy jedynie przejawy ich działalności życiowej, takie jak ślady stąpania po dnie, miejsca żerowania oraz norki mieszkalne.

Trylobity. Stanowią wymarłą grupę stawonogów, która istniała przez cały paleozoik, dostarczając paleontologom licznych skamieniałości. Ze 140 rodzin trylobitów opisanych w paleozoiku, ponad 90 zostało występowało właśnie w kambrze. W budowie pancerza trylobity wykazują charakterystyczną trójdzielność. Wzdłuż pancerza można wyróżnić mocniej wypukłą część osiową i dwa płaty boczne. W kierunku poprzecznym natomiast wydziela się tarczę głowową, tułów i tarczę ogonową. Z tą trójdzielnością związana jest nazwa trylobitów, pochodzi z greckiego treis – trzy i lobos – płat.

Paleogeografia

Z końcem kambru na mapie naszego globu dominował olbrzymi kontynent Gondwana (składający się głównie z dzisiejszej Afryki, Ameryki Południowej, Australii, Półwyspu Arabskiego oraz Indyjskiego). Towarzyszyło mu kilka mniejszych: Laurencja, Syberia i Baltika.

Utwory kambru w Polsce

Skały wieku kambryjskiego w Polsce występują na powierzchni wyłącznie w Górach Świętokrzyskich, gdzie osady kambru zajmują niemal połowę powierzchni paleozoiku świętokrzyskiego oraz w Sudetach. Poza tym są one znane z wierceń, między innymi w przedgórzu Karpat.

(na podstawie Włodzimierz Mizerski – Geologia historyczna dla geografów, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001)

Galeria zdjęć:

  • Zaplanuj wizytę w JuraParku
  • Przejdź na stronę
    Jurapark Krasiejów
    Wchodzę
  • Przejdź na stronę
    Jurapark Solec
    Wchodzę
  • Przejdź na stronę
    Jurapark Bałtów
    Wchodzę